شاهنامه — بخش 921 از 993

کیومرث و جمشید تا کی قباد کسی از مسیحا نکردند یاد مبادا که دین نیاکان خویش گزیده سرافراز و پاکان خویش گذارم بدین مسیحا شوم نگیرم بخوان واژ و ترسا شوم تو تنها همی کژگیری شمار هنر دیدم از رومیان روز کار به خسرو چنین گفت مریم که من بپا آورم جنگ این انجمن به من ده سرافراز بندوی را که تا رومیان از پی روی را ببینند و باز آرمش تن درست کسی بیهوده جنگ هرگز نجست فرستاد بندوی را شهریار به نزد نیاطوس با ده سوار همان نیز مریم زن هوشمند که بودی همیشه لبانش بپند بدو گفت رو با برادر پدر بگو ای بداندیش پرخاشخر ندیدی که با شاه قیصر چه گفت ز بهر بزرگی ورا بود جفت ز پیوند خویشی و از خواسته ز مردان وز گنج آراسته تو پیوند خویشی همی برکنی همان فر قیصر ز من بفگنی ز قیصر شنیدی که خسرو ز دین بگردد چو آید به ایران زمین مگو ایچ گفتار نا دلپذیر تو بندوی را سر به آغوش گیر ندانی که دهقان ز دین کهن نپیچد چرا خام گویی سخن مده رنج و کردار قیصر بباد بمان تا به باشیم یک چند شاد بکین پدر من جگر خسته ام کمر بر میان سوک را بسته ام دل او سراسر پر از کین اوست زبانش پر از رنج و تیماراوست که او از پی واژ شد زشت گوی تو از بی خرد هوشمندی مجوی چو مریم برفت این سخنها بگفت نیاطوس بشنید و کینه نهفت هم از کار بندوی دل کرد نرم کجا داشت از روی بندوی شرم بیامد به نزدیک خسرو چو گرد دل خویش خوش کرد زان گفته مرد نیاطوس گفت ای جهاندیده شاه خردمندی از مست رومی مخواه توبس کن بدین نیاکان خویش خردمند مردم نگردد ز کیش برین گونه چون شد سخنها دراز به لشکر گه آمد نیاطوس باز بخراد برزین بفرمود شاه که رو عرض گه ساز ودیوان بخواه همه لشکر رومیان عرض کن هر آنکس که هستند نوگر کهن درمشان بده رومیان را زگنج بدادن نباید که بینند رنج کسی کو به خلعت سزاوار بود کجا روز جنگ از در کار بود بفرمود تا خلعت آراستند ز در اسپ پرمایگان خواستند نیاطوس را داد چندان گهر چه اسپ و پرستار و زرین کمر کز اندازه هدیه برتر گذاشت سرش را ز پر مایگان برفراشت هر آن شهرکز روم بستد قباد چه هرمز چه کسری فرخ نژاد نیاطوس را داد و بنوشت عهد بران جام حنظل پراگند شهد برفتند پس رومیان سوی روم بدان مرز آباد و آباد بوم دگر هفته برداشت با ده سوار که بودند بینا دل و نامدار ز لشکر گه آمد به آذرگشسپ به گنبد نگه کرد و بگذاشت اسپ پیاده همی رفت و دیده پر آب به زردی دو رخساره چون آفتاب چو از دربه نزدیک آتش رسید شد از آب دیده رخش ناپدید دو هفته همی خواند استا وزند همی گشت بر گرد آذر نژند بهشتم بیامد ز آتشکده چو نزدیک شد روزگار سده به آتش بداد آنچ پذیرفته بود سخن هرچ پیش ردان گفته بود ز زرین و سیمین گوهرنگار ز دینار وز گوهر شاهوار به درویش بخشید گنج درم نماند اندران بوم و برکس دژم وزان جایگه شد با ندیو شهر که بردارد از روز شادیش بهر کجا کشور شورستان بود مرز کسی خاک او راندانست ارز به ایوان که نوشین روان کرده بود بسی روزگار اندر آن برده بود گرانمایه کاخی بیاراستند همان تخت زرین به پیراستند بیامد به تخت پدر برنشست جهاندار پیروز یزدان پرست