شاهنامه — بخش 930 از 993

وزان روی با کدخدای سرای ز خاتون چینی همی گفت رای همان پیش خاقان به روز و به شب چو رفتی همی داشتی بسته لب چنین گفت با مهتر آن مرد پیر که چون تو سرافراز مردی دبیر اگر در پزشکیت بهره بدی وگر نامت از دور شهره بدی یکی تاج نو بودیی بر سرش به ویژه که بیمار شد دخترش بدو گفت کاین دانشم نیز هست چو گویی بسایم برین کاردست بشد پیش خاتون دوان کد خدای که دانا پزشکی نوآمد به جای بدو گفت شادان زی و نوش خور بیارش مخار اندرین کارسر بیامد بخراد برزین بگفت که این راز باید که داری نهفت برو پیش او نام خود را مگوی پزشکی کن از خویشتن تازه روی به نزدیک خاتون شد آن چاره گر تبه دید بیمار او را جگر بفرمود تا آب نار آورند همان ترهٔ جویبار آورند کجا تره گر کاسنی خواندش تبش خواست کز مغز بنشاندش به فرمان یزدان چوشد هفت روز شد آن دخت چون ماه گیتی فروز بیاورد دینار خاتون ز گنج یکی بدره و تای زربفت پنج بدو گفت کاین ناسزاوار چیز بگیر و بخواه آنچ بایدت نیز چنین داد پاسخ که این را بدار بخواهم هر آنگه که آید به کار وزان روی بهرام شد تا به مرو بیاراست لشکر چو پر تذرو کس آمد به خاقان که از ترک و چین ممان تا کس آید به ایران زمین که آگاهی ما به خسرو برند ورا زان سخن هدیهٔ نو برند منادیگری کرد خاقان چین که بی مهر ماکس به ایران زمین شود تامیانش کنم بدو نیم به یزدان که نفروشم او را به سیم همی بود خراد برزین سه ماه همی داشت این رازها را نگاه به تنگی دل اندر قلون را بخواند بران نامور جایگاهش نشاند بدو گفت روزی که کس در جهان ندارد دلی کش نباشد نهان تو نان جو و ارزن و پوستین فراوان به جستی ز هردر به چین کنون خوردنیهات نان و بره همان پوششت جامه های سره چنان بود یک چند و اکنون چنین چه نفرین شنیدی و چه آفرین کنون روزگار تو بر سرگذشت بسی روز و شب دیدی و کوه و دشت یکی کار دارم تو را بیمناک اگرتخت یابی اگر تیره خاک ستانم یکی مهر خاقان چین چنان رو که اندر نوردی زمین به نزدیک بهرام باید شدن به مروت فراوان بباید بدن بپوشی همان پوستین سیاه یکی کارد بستان و بنورد راه نگه دار از آن ماه بهرام روز برو تا در مرو گیتی فروز وی آن روز را شوم دارد به فال نگه داشتیم بسیار سال نخواهد که انبوه باشد برش به دیبای چینی بپوشد سرش چنین گوی کز دخت خاقان پیام رسانم برین مهتر شادکام همان کارد در آستین برهنه همی دار تا خواندت یک تنه چو نزدیک چوبینه آیی فراز چنین گوی کان دختر سرفراز مرا گفت چون راز گویی بگوش سخنها ز بیگانه مردم بپوش چو گوید چه رازست با من بگوی تو بشتاب و نزدیک بهرام پوی بزن کارد و نافش سراسر بدر وزان پس ب چه گر بیابی گذر هر آنکس که آواز او بشنود ز پیش سهبد به آخر دود یکی سوی فرش و یکی سوی گنج نیاید ز کشتن بروی تو رنج وگر خود کشندت جهاندیده ای همه نیک و بدها پسندیده ای همانا بتو کس نپردازی که با تو بدانگه بدی سازدی گر ایدون که یابی زکشتن رها جهان را خریدی و دادی بها تو را شاه پرویز شهری دهد همان از جهان نیز بهری دهد چنین گفت با مرد دانا قلون که اکنون بباید یکی رهنمون همانا مرا سال بر صد رسید به بیچارگی چند خواهم کشید