شاهنامه — بخش 950 از 993

ز کیوان همه نقشها تا به ماه بران تخت کرد او به فرمان شاه چنین تابگاه سکندر رسید ز شاهان هر آنکس که آن گاه دید همی برفزودی برو چند چیز ز زر و ز سیم و ز عاج و ز شیز مر آن را سکندر همه پاره کرد ز بی دانشی کار یکباره کرد بسی از بزرگان نهان داشتند همی دست بر دست بگذاشتند بدین گونه بد تا سر اردشیر کجا گشته بد نام آن تخت پیر ازان تخت جایی نشانی نیافت بران آرزو سوی دیگر شتاف بمرد او و آن تخ ازو بازماند ازان پس که کام بزرگی براند بدین گونه بد تا به پرویزشاه رسید آن گرامی سزاوار گاه ز هر کشوری مهتران رابخواند وزان تخت چندی سخنها براند ازیشان فراوان شکسته بیافت به شادی سوی گرد کردن شتافت بیاورد پس تخت شاه اردشیر ز ایران هر آنکس که بد تیزویر بهم بر زدند آن سزاوار تخت به هنگام آن شاه پیروزبخت ورا درگر آمد ز روم و ز چین ز مکران و بغداد و ایران زمین هزار و صد و بیست استاد بود که کردار آن تختشان یادبود که او را بنا شاه گشتاسپ کرد برای و به تدبیر جاماسپ کرد ابا هریکی مرد شاگرد سی ز رومی و بغدادی و پارسی نفرمود تا یک زمان دم زدند بدو سال تا تخت برهم زدند چوبر پای کردند تخت بلند درخشنده شد روی بخت بلند برش بود بالای صد شاه رش چو هفتاد رش برنهی ازبرش صد و بیست رش نیز پهناش بود که پهناش کمتر ز بالاش بود بلندیش پنجاه و صد شاه رش چنان بد که بر ابر سودی سرش همان شاه رش هر رشی زو سه رش کزان سر بدیدی بن کشورش بسی روز در ماه هر بامداد یکی فرش بودی به دیگر نهاد همان تخت به دوازده لخت بود جهانی سراسر همه تخت بود بروبش زرین صد و چل هزار ز پیروزه بر زر کرده نگار همه نقرهٔ خام بد میخ بش یکی صد به مثقال با شست و شش چو اندر بره خور نهادی چراغ پسش دشت بودی و در پیش باغ چوخورشید درشیرگشتی درشت مرآن تخت را سوی او بود پشت چو هنگامهٔ تیر ماه آمدی گه میوه و جشنگاه آمدی سوی میوه و باغ بودیش روی بدان تا بیابد زهرمیوه بوی زمستان که بودی گه با دونم بر آن تخت برکس نبودی دژم همه طاقها بود بسته ازار ز خز و سمور از در شهریار همان گوی زرین و سیمین هزار بر آتش همی تافتی جامه دار به مثقال ازان هریکی پانصد کز آتش شدی سرخ همچون به سد یکی نیمه زو اندر آتش بدی دگر پیش گردان سرکش بدی شمار ستاره ده و دو و هفت همان ماه تابان ببرجی که رفت چه زو ایستاده چه مانده بجا بدیدی به چشم سر اخترگرا ز شب نیز دیدی که چندی گذشت سپهر از بر خاک بر چند گشت ازان تختها چند زرین بدی چه مایه ز زر گوهر آگین بدی شمارش ندانست کردن کسی اگر چند بودیش دانش بسی هرآن گوهری کش بهاخوار بود کمابیش هفتاد دینار بود بسی نیز بگذشت بر هفتصد همی گیر زین گونه از نیک و بد بسی سرخ گوگرد بدکش بها ندانست کس مایه و منتها که روشن بدی در شب تیره چهر چوناهید رخشان شدی بر سپهر دو تخت از بر تخت پرمایه بود ز گوهر بسی مایه بر مایه بود کهین تخت را نام بد میش سار سر میش بودی برو بر نگار مهین تخت راخواندی لاژورد که هرگز نبودی بر و باد و گرد سه دیگر سراسر ز پیروزه بود بدو هر که دیدیش دلسوزه بود ازین تابدان پایه بودی چهار همه پایه زرین و گوهرنگار