شاهنامه — بخش 954 از 993

بران کار شد روزگار دراز به کردار آن شاه را بد نیاز چوشد هفت سال آمد ایوان بجای پسندیدهٔ خسرو پاک رای مر او را بسی آب داد و زمین درم داد و دینار و کرد آفرین همی کرد هرکس به ایوان نگاه به نوروز رفتی بدان جایگاه کس اندر جهان زخم چونین ندید نه ازکاردانان پیشین شنید یکی حلقه زرین بدی ریخته ازان چرخ کار اندر آویخته فروهشته زو سرخ زنجیر زر به هر مهره ای در نشانده گهر چو رفتی شهنشاه بر تخت عاج بیاویختندی ز زنجیر تاج به نوروز چون برنشستی به تخت به نزدیک او موبد نیک بخت فروتر ز موبد مهان را بدی بزرگان و روزی دهان را بدی به زیر مهان جای بازاریان بیاراستندی همه کاریان فرومایه تر جای درویش بود کجا خوردش ازکوشش خویش بود فروتر بریده بسی دست و پای بسی کشته افگنده در زیرجای ز ایوان ازان پس خروشد آمدی کز آوازها دل به جوش آمدی که ای زیردستان شاه جهان مباشید تیره دل و بدگمان هر آنکس که او سوی بالا نگاه کند گردد اندیشه او تباه ز تخت کیان دورتر بنگرید هر آنکس که کهتر بود بشمرید وزان پس تن کشتگان را به راه کزان بگذری کرد باید نگاه وزان پس گنهگار و گر بیگناه نماندی کسی نیز دربند شاه به ارزانیان جامه ها داد نیز ز دیبا و دینار و هرگونه چیز هرآنکس که درویش بودی به شهر که او را نبودی ز نوروز بهر به درگاه ایوانش بنشاندند در مهای گنجی بر افشاندند پر از بیم بودی گنهکار از وی شده مردم خفته بیدار از وی منادیگری دیگر اندر سرای برفتی گه بازگشتن به جای که ای نامور پر هنر سرکشان ز بیشی چه جویید چندین نشان به کار اندر اندیشه باید نخست بدان تا شود ایمن و تن درست سگالید هر کاروزان پس کنید دل مردم کم سخن مشکنید بر انداخت باید پس آنگه برید سخنهای داننده باید شنید ببینید تا از شما ریز کیست که بر جان بدبخت باید گریست هرآنکس که او راه دارد نگاه بخسپد برین گاه ایمن ز شاه دگر هرک یازد به چیز کسان بود چشم ما سوی آنکس رسان کنون از بزرگی خسرو سخن بگویم کنم تازه روز کهن بران سان بزرگی کس اندر جهان ندارد بیاد از کهان و مهان هر آنکس که او دفتر شاه خواند ز گیتیش دامن بباید فشاند سزد گر بگویم یکی داستان که باشد خردمند هم داستان مبادا که گستاخ باشی به دهر که از پای زهرش فزونست زهر مساایچ با آز و با کینه دست ز منزل مکن جایگاه نشست سرای سپنجست با راه و رو تو گردی کهن دیگر آرند نو یکی اندر آید دگر بگذرد زمانی به منزل چمد گر چرد چو برخیزد آواز طبل رحیل به خاک اندر آید سر مور وپیل ز پرویز چون داستانی شگفت ز من بشنوی یاد باید گرفت که چندی سزاواری دستگاه بزرگی و اورنگ و فر و سپاه کزان بیشتر نشنوی در جهان اگر چند پرسی ز دانا مهان ز توران وز هند وز چین و روم ز هرکشوری کان بد آباد بوم همی باژ بردند نزدیک شاه به رخشنده روز و شبان سیاه غلام و پرستنده از هر دری ز در و ز یاقوت و هر گوهری ز دینار و گنجش کرانه نبود چنو خسرو اندر زمانه نبود ز شاهین وز باز و پران عقاب ز شیر و پلنگ و نهنگ اندر آب همه برگزیدند پیمان اوی چو خورشید روشن بدی جان اوی نخستین که بنهاد گنج عروس ز چین و ز برطاس وز روم و روس