شاهنامه — بخش 969 از 993

سر تخم ساسانیان بود شاه که چون اونبیند دگر تاج و گاه شد این تخمهٔ ویران و ایران همان برآمد همه کامهٔ بدگمان فزون زین نباشد کسی را سپاه ز لشکر که آمدش فریادخواه گزند آمد از پاسبان بزرگ کنون اندر آید سوی رخنه گرگ نباشد سپاه تو هم پایدار چو برخیزد از چار سو کار زار روان تو را دادگر یار باد سر بد سگالان نگونسار باد به یزدان و نام تو ای شهریار به نوروز و مهر و بخرم بهار که گر دست من زین سپس نیز رود بساید مبادا به من بر درود بسوزم همه آلت خویش را بدان تا نبینم بداندیش را ببرید هر چارانگشت خویش بریده همی داشت در مشت خویش چو در خانه شد آتشی بر فروخت همه آلت خویش یکسر بسوخت هر آنکس که بد کرد با شهریار شب و روز ترسان بد از روزگار چو شیروی ترسنده و خام بود همان تخت پیش اندرش دام بود بدانست اختر شمر هرک دید که روز بزرگان نخواهد رسید برفتند هرکس که بد کرده بود بدان کار تاب اندر آورده بود ز درگاه یکسر به نزد قباد از آن کار تاب بیداد کردند یاد که یک بار گفتیم و این دیگرست تو را خود جزین داوری درسرست نشسته به یک شهر بی بر دو شاه یکی گاه دارد یکی زیرگاه چو خویشی فزاید پدر با پسر همه بندگان راببرند سر نییم اندرین کار همداستان مزن زین سپس پیش ما داستان بترسید شیروی و ترسنده بود که در چنگ ایشان یکی بنده بود چنین داد پاسخ که سرسوی دام نیارد مگر مردم زشت نام شما را سوی خانه باید شدن بران آرزو رای باید زدن به جویید تا کیست اندر جهان که این رنج برماسرآرد نهان کشنده همی جست بدخواه شاه بدان تا کنندش نهانی تباه کس اندر جهان زهرهٔ آن نداشت زمردی همان بهرهٔ آن نداشت که خون چنان خسروی ریختی همی کوه در گردن آویختی ز هر سو همی جست بدخواه شاه چنین تا بدیدند مردی به راه دو چشمش کبود و در خساره زرد تنی خشک و پر موی و رخ لاژورد پر از خاک پای و شکم گرسنه تن مرد بیدادگر برهنه ندانست کس نام او در جهان میان کهان و میان مهان بر زاد فرخ شد این مرد زشت که هرگز مبیناد خرم بهشت بدو گفت کاین رزم کارمنست چو سیرم کنی این شکار منست بدو گفت روگر توانی بکن وزین بیش مگشای لب بر سخن یکی کیسه دینار دادم تو را چو فرزند او یار دادم تو را یکی خنجری تیز دادش چوآب بیامد کشنده سبک پرشتاب چو آن بدکنش رفت نزدیک شاه ورا دیده پابند در پیش گاه به لرزید خسرو چو او را بدید سرشکش ز مژگان به رخ برچکید بدو گفت کای زشت نام تو چیست که زاینده را برت و باید گریست مرا مهر هرمزد خوانند گفت غریبم بدین شهر بی یار و جفت چنین گفت خسرو که آمد زمان بدست فرومایهٔ بدگمان به مردم نماند همی چهراو به گیتی نجوید کسی مهر او یکی ریدکی پیش او بد بپای بریدک چنین گفت کای رهنمای بروتشت آب آر و مشک و عبیر یکی پاک ترجامهٔ دلپذیر پرستنده بشنید آواز اوی ندانست کودک همی رازاوی ز پیشش بیامد پرستار خرد یکی تشت زرین بر شاه برد ابا جامه و آبدستان وآب همی کرد خسرو ببردن شتاب چو برسم بدید اندر آمد بواژ نه گاه سخن بود و گفتار ژاژ چو آن جامه ها را بپوشید شاه به زمزم همی توبه کرد از گناه یکی چادر نو به سر در کشید بدان تا رخ جان ستان راندید