شاهنامه — بخش 989 از 993

از آن سوگواران پرهیزگار بیامد یکی بر لب جویبار تن او برهنه بدید اندر آب بشورید و آمد هم اندر شتاب چنین تا در خان راهب رسید بدان سوگواران بگفت آنچ دید که شاه زمانه به غرق اندرست برهنه به گرداب زرق اندرست برفتند زان سوگواران بسی سکوبا و رهبان ز هر در کسی خروشی بر آمد ز راهب به درد که ای تاجور شاه آزاد مرد چنین گفت راهب که این کس ندید نه پیش ازمسیح این سخن کس شنید که بر شهریاری زند بنده ای یکی بدنژادی و افگنده ای به پرورد تا بر تنش بد رسد ازین بهر ماهوی نفرین سزد دریغ آن سر و تاج و بالای تو دریغ آن دل و دانش و رای تو دریغ آن سر تخمهٔ اردشیر دریغ این جوان و سوار هژیر تنومند بودی خرد با روان ببردی خبر زین بنوشین روان که در آسیا ماه روی تو را جهاندار و دیهیم جوی تو را بدشنه جگرگاه بشکافتند برهنه به آب اندر انداختند سکوبا از آن سوگواران چهار برهنه شدند اندران جویبار گشاده تن شهریار جوان نبیره جهاندار نوشین روان به خشکی کشیدند زان آبگیر بسی مویه کردند برنا و پیر به باغ اندرون دخمه ای ساختند سرش را با براندر افراختند سر زخم آن دشنه کردند خشک بدبق و به قیر و به کافور و مشک بیاراستندش به دیبای زرد قصب زیر و دستی ز بر لاژورد می و مشک و کافور و چندی گلاب سکوبا بیندود بر جای خواب چه گفت آن گرانمایه دهقان مرو که به نهفت بالای آن زاد سرو که بخشش ز کوشش بود درنهان که خشنود بیرون شود زین جهان دگر گفت اگر چند خندان بود چنان دان که از دردمندان بود که از چرخ گردان پذیرد فریب که او را نماید فراز و شیب دگر گفت کان را تو دانا مخوان که تن را پرستد نه راه روان همی خواسته جوید و نام بد بترسد روانش ز فرجام بد دگر گفت اگر شاه لب را ببست نبیند همی تاج و تخت نشست نه مهر و پرستندهٔ بارگاه نه افسر نه کشور نه تاج و کلاه دگر گفت کز خوب گفتار اوی ستایش ندارم سزاوار اوی همی سرو کشت او به باغ بهشت ببیند روانش درختی که کشت دگرگفت یزدان روانت ببرد تنت رابدین سوگواران سپرد روان تو را سودمند این بود تن بد کنش را گزند این بود کنون در بهشتست بازار شاه به دوزخ کند جان بدخواه راه دگر گفت کای شاه دانش پذیر که با شهریاری و با اردشیر درودی همان بر که کشتی به باغ درفشان شد آن خسروانی چراغ دگر گفت کای شهریار جوان بخفتی و بیدار بودت روان لبت خامش و جان به چندین گله برفت و تنت ماند ایدر یله تو بیکاری و جان به کاران درست تن بد سگالت بباراندرست بگوید روان گر زبان بسته شد بیاسود جان گر تنت خسته شد اگر دست بیکار گشت از عنان روانت به چنگ اندر آرد سنان دگر گفت کای نامبردار نو تو رفتی و کردار شد پیش رو تو را در بهشتست تخت این بس است زمین بلا بهردیگر کس است دگر گفت کنکس که او چون توکشت به بیند کنون روزگار درشت سقف گفت ما بندگان تویم نیایش کن پاک جان تویم که این دخمه پرلاله باغ توباد کفن دشت شادی و راغ تو باد به گفتند و تابوت برداشتند ز هامون سوی دخمه بگذاشتند بران خوابگه رفت ناکام شاه سرآمد برو رنج و تخت و کلاه چنین دادخوانیم بر یزدگرد وگرکینه خوانیم ازین هفت گرد اگر خود نداند همی کین و داد مرا فیلسوف ایچ پاسخ نداد