شاهنامه فردوسی

شاهنامه — بخش 991 از 993

متن اصلی

به آموی شد پهلو پیش رو ابا لشکری جنگ سازان نو طلایه به پیش سپاه اندرون جهان دیده ای نام او گرستون به شهر بخارا نهادند روی چنان ساخته لشکری جنگجوی بدو گفت ما را سمرقند و چاچ بباید گرفتن بدین مهر و تاج به فرمان شاه جهان یزدگرد که سالار بد او بر این هفت گرد ز بیژن بخواهم به شمشیر کین کزو تیره شد بخت ایران زمین چنین تا به بیژن رسید آگهی که ماهوی بگرفت تخت مهی بهر سوی فرستاد مهر و نگین همی رام گردد برو بر زمین کنون سوی جیحون نهادست روی به پرخاش با لشکری جنگجوی بپرسید بیژن که تاجش که داد بروکرد گوینده آن کاریاد بدو گفت برسام کای شهریار چو من بردم از چاچ چندان سوار بیاوردم از مرو چندان بنه بشد یزدگرد از میان یک تنه تو را گفته بد تخت زرین اوی همان یارهٔ گوهر آگین اوی همان گنج و تاجش فرستم به چاج تو را باید اندر جهان تخت عاج به مرو اندرون رزم کردم سه روز چهارم چو بفروخت گیتی فروز شدم تنگدل رزم کردم درشت جفا پیشه ماهوی بنمود پشت چو ماهوی گنج خداوند خویش بیاورد بی رنج و بنهاد پیش چوآگنده شد مرد بی تن به چیز مرا خود تو گفتی ندیدست نیز به مرو اندرون بود لشکر دوماه به خوبی نکرد ایچ برمانگاه بکشت او خداوند را در نهان چنان پادشاهی بزرگ جهان سواری که گفتی میان سپاه همی برگذارد سر از چرخ ماه ز ترکان کسی پیش گرزش نرفت همی زو دل نامداران بگفت چو او کشته شد پادشاهی گرفت بدین گونه ناپارسایی گرفت طلایه همی گوید آمد سپاه نباید که بر ما بگیرند راه چو بدخواه جنگی به بالین رسید نباید تو را با سپاه آرمید چنین گل به پالیز شاهان مباد چو باشد نیاید ز پالیز یاد چو بشنید بیژن سپه گرد کرد ز ترکان سواران روز نبرد ز قجقار باشی بیامد دمان نجست ایچ گونه بره بر زمان چونزدیک شهر بخارا رسید همه دشت نخشب سپه گسترید به یاران چنین گفت که اکنون شتاب مدارید تا او بدین روی آب به پیکار ما پیش آرد سپاه مگر باز خواهیم زوکین شاه ازان پس بپرسید کز نامدار که ماند ایچ فرزند کاید به کار جهاندار شه را برادر به دست پسر گر نبود ایچ دختر به دست که او را بیاریم و یاری دهیم به ماهوی بر کامگاری دهیم بدو گفت به رسام کای شهریار سرآمد برین تخمهٔ بر روزگار بران شهرها تازیان راست دست که نه شاه ماند نه یزدان پرست چو بشنید بیژن سپه برگرفت ز کار جهان دست بر سرگرفت طلایه بیامد که آمد سپاه به پیکند سازد همی رزمگاه سپاهی بکشتی برآمد ز آب که از گرد پیدا نبود آفتاب سپهدار بیژن به پیش سپاه بیامد که سازد همی رزمگاه چو ماهوی سوری سپه را بدید تو گفتی که جانش ز تن برپرید ز بس جوشن و خود و زرین سپر ز بس نیزه و گر ز وچاچی تبر غمی شد برابر صفی برکشید هوا نیلگون شد زمین ناپدید چو بیژن سپه را همه راست کرد به ایرانیان برکمین خواست کرد بدانست ماهوی و از قلبگاه خروشان برفت ازمیان سپاه نگه کرد بیژن درفشش بدید بدانست کو جست خواهد گزید به برسام فرمود کز قلبگاه به یکسو گذار آنک داری سپاه نباید که ماهوی سوری ز جنگ بترسد به جیحون کشد بی درنگ به تیزی ازو چشم خود برمدار که با او دگرگونه سازیم کار چو برسام چینی درفشش بدید سپه را ز لشکر به یکسو کشید

شرح و بازنویسی ساده

بخش 991 از شاهنامهٔ فردوسی — حماسهٔ ملی ایران (50 بیت).